Content
Majowego słupa, który stawał się miejscem zgromadzeń do świętowania. Innym zwyczajem, rzadziej spotykanym, było umieszczanie tzw. Na szczycie takich udekorowanych gałęzi umieszczano wspomnianą lalkę, z którą paradowano po wsi. Młode sosny oraz brzozy, a zajmowały się tym głównie dziewczęta i kobiety. Noszono wcześniej przygotowaną i odpowiednio udekorowaną lalkę w charakterze tryumfu nad pożegnaniem zimy.
- Takie ustrojone drzewko lub gałązkę obnosi się ze śpiewem po wsiach i dworach, winszując przybycie „nowego lata”.
- Przysługuje Ci prawo do żądania dostępu do swoich danych osobowych, ich sprostowania, ograniczenia przetwarzania oraz, w zależności od podstawy przetwarzania danych osobowych, także prawo do wniesienia sprzeciwu wobec ich przetwarzania oraz prawo do ich przenoszenia i usunięcia.
- Najbardziej znanym z ludowych zwyczajów powitania wiosny jest topienie Marzanny.
Ludowe powitanie wiosny
Gaik Zielony, czyli dużą, sosnową, zieloną gałąź, a czasem nawet i całą choinkę, przybraną kolorowymi wstążkami, ale także słoneczkami z karbowanego papieru, wydmuszkami jaj, dzwonkami i innymi "wiosennymi" ozdobami. Święto to wywodzi się prawdopodobnie od pogańskiego, słowiańskiego obyczaju "gajenia", czyli wyznaczania części obszaru leśnego na tzw. Jedną z nich jest zapomniany dziś gaik, który w swojej współczesnej, odświeżonej formie może być kluczowym elementem wielkanocnego wystroju wnętrz.
Jak zrobić gaik wielkanocny w domu?
Gaik – ludowe święto słowiańskie poświęcone witaniu wiosny polegające na obchodzeniu wsi z ozdobionymi roślinami – najczęściej gałęziami lub małymi drzewkami. Pierwszy dzień astronomicznej wiosny wyznaczony na 21 marca przez długi czas na polskiej wsi nie był szczególnie świętowany. Tradycyjny wiosenny zwyczaj obnoszenia gaika odbywał się najczęściej we wtorek po Świętach Wielkiej Nocy lub po uroczystości Zielonych Świątków. W wielu niedużych miejscowościach corocznie praktykowany był zwyczaj obnoszenia gaika przez dziewczęta. Dziś topienie Marzanny stało się zwyczajem na pierwszy dzień wiosny, praktykowanym przez dzieci w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym. Pierwszym krokiem w tworzeniu gaika wiosennego jest wybór odpowiednich roślin.
Gaik Maik
Na przełomie XIX i XX wieku Zygmunt Gloger pisał, że chodzeniu z gaikiem towarzyszył czasem zwyczaj strojenia i obnoszenia „królowej wiosny” na zielonej gałęzi. Z przeprowadzonych przeze mnie rozmów i analiz nagrań wideo dostępnych w Internecie wynika, że gaik (maik, nowe latko) jest wciąż żywym zwyczajem w różnych częściach Polski, choć znanym tylko lokalnej społeczności i to w zmodyfikowanej postaci (np. podczas spacerów dzieci przedszkolnych). Oskara Kolberga w Przysusze organizuje powitanie wiosny – chodzenie z gaikiem. Tak powstały gaik lub maik, lato, nowe latko, lateczko zwiastowało nadejście upragnionej wiosny.
W tym artykule omówimy, jak stworzyć swój własny gaik wiosenny, krok po kroku, oraz udzielimy praktycznych porad i wskazówek. Na ziemiach polskich przez wieki obchodzono domostwa z gaikiem (goikiem), zwanym też maikiem lub nowym latkiem. Przełom zimy i wiosny był w kulturze tradycyjnej świętowany w różny sposób.
Przyszedł zatem czas na uroczyste powitanie wiosny. Orszak kończył swoją wędrówkę poza granicami wsi, gdzie niszczono Marzannę. Z taką postacią w czwartą niedzielę wielkopostną, zwaną Czarną lub Białą, starsze i młodsze dziewczęta obchodziły całą wieś.
Wybór roślin
Jeśli wierzyć naszym przodkom, kolorowa, wiosenna gałązka wprowadzi do naszego domu nie tylko powiew wiosny, ale także radość i pomyślność. Tradycyjny gaik http://naludowo.pl/ przygotowuje się z dużej, sosnowej gałązki, ale ten współczesny może być po prostu "bukietem" składającym się z kilku gałązek – łysych lub z baziami. Kolorowe ozdoby akcentują natomiast różnicę między bujną wiosną a martwą, smutną zimą. Taki gaik przygotowuje się z sosnowej gałęzi i przystraja kolorowymi wstążkami, wydmuszkami jaj, ozdobami z papieru i kwiatami. Możliwe więc, że za jakiś czas zwyczaj ten odzyska swoją dawną świetność. Piaskowski udokumentował ten obrzęd, a nawet sfilmował i nagrał piosenkę o gaiku, rozmawiał również z uczestnikami.
Wiosenne zwyczaje, związane z oblewaniem się wodą najczęściej realizowane są przez chłopców, polewających dziewczęta. Śmigus-dyngus czyli wiosenny zwyczaj polewania wodą panien, wykonywany przez kawalerów wywodzi się z obrzędów plemion słowiańskich. Zwyczaj chodzenia z zielonym gaikiem nie przetrwał próby czasu, dziś nie jest praktykowany. Wieczorem młodzież podpalała kukłę i paliła ogniska na znak odejścia zimy i przywitania wiosny. W tradycji mieliśmy do czynienia z corocznym obchodem dzieci z kukłą bogini Marzanny, podtapianiem jej, owiniętej płótnem i przyozdobionej koralikami. Pierwszego dnia wiosny, w czasie wiosennej równonocy uroczyście żegnamy odchodzącą zimę, witając jednocześnie nadchodzącą, długo wyczekiwaną wiosnę.
English